Πηγή εικόνας: ΕΡΤ – Αρχείο.

Γεράσιμος Έξαρχος, Φοιτητής Νομικής, Sorbonne Paris XIII.

«Όσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται, ζυγόν δουλείας, ας έχωσι· θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία.»

–Ανδρέας Κάλβος

I. Η συνέχεια του Δημοκρατικού χρέους

Στη σημερινή επέτειο της 17ης Νοεμβρίου, τιμούμε τους θεματοφύλακες της Δημοκρατίας, των οποίων η μάχη συνεχίστηκε στις δικαστικές αίθουσες μετά την πτώση της δικτατορίας. Ένας εκ των στυλοβατών αυτής της συνέχειας ήταν μέλος της οικογένειας μου, ο Δικαστικός λειτουργός Γεώργιος Πλαγιανάκος.

Πηγή εικόνας: Εισαγγελία Αρείου Πάγου

II. Η μνημειώδης παρρησία και η ακλόνητη αμεροληψία του Εφέτη

Ο Γεώργιος Πλαγιαννάκος, ο οποίος ξεκίνησε την πορεία του ως πρώτος σε σειρά επιτυχίας στον διαγωνισμό Παρέδρων Πρωτοδικών το 1956 και έφτασε στην κορυφή ως Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, υπήρξε διαχρονικό πρότυπο δικαστικού λειτουργού. Το σημείο τομής υπήρξε η συμμετοχή του, ως Εφέτης Αθηνών το 1975, στην ιστορική Δίκη της Χούντας, όπου δίκασε και καταδίκασε τους πρωταίτιους του πραξικοπήματος.Πρόεδρος του δικαστηρίου ήταν ο Ιωάννης Ντεγιάννης. Πλάι του στάθηκαν οι εφέτες Παναγιώτης Λογοθέτης, Παναγιώτης Κωνσταντινόπουλος, Ιωάννης Γρίβας και Γεώργιος Πλαγιανάκος, καθώς και τα αναπληρωματικά μέλη, οι εφέτες Ηλίας Γιαννόπουλος και Δημήτριος Τζούμας. Στο πλευρό του δικαστηρίου, οι εισαγγελείς Κωνσταντίνος Σταμάτης και Σπύρος Κανίνιας προσέφεραν τη νομική τους ευσυνειδησία και μια προσήλωση στην αποκάλυψη της αλήθειας.

Πηγή εικόνας: ΤΟ ΒΗΜΑ

III. Η Σιωπή απέναντι στην τρομοκρατία

Βάσει πρωτογενών πηγών, συμπεριλαμβανομένης εκείνης της γιαγιάς μου, κατά τη διάρκεια της δίκης, ο Γεώργιος Πλαγιανάκος δεχόταν εκατοντάδες απειλητικούς φακέλους (περιείχαν απειλές, ακόμη και σφαίρες) από πραξικοπηματίες, με σκοπό την αλλοίωση της κρίσης του.

Με απαρέγκλιτη νηφαλιότητα, δεν άνοιξε ούτε έναν από αυτούς τους φακέλους ενόσω η δίκη βρισκόταν εν εξελίξει. Η Δικαιοσύνη αρνήθηκε κάθε εξωγενή παράγοντα επιρροής και αποπροσανατολισμού από το καθήκον της.

IV. Η εφαρμογή του Συντάγματος

Η υπέρτατη πράξη νομικής συνείδησης εκδηλώθηκε με τη μειοψηφία του ως προς την επιβολή της ποινής του θανάτου στους τρεις πρωταίτιους για το έγκλημα της στάσης, που διεξήχθη στο Εφετείο Αθηνών στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού το καλοκαίρι του 1975. 

Στη μακρά και αυστηρά αιτιολογημένη μειοψηφία του, υποστήριξε ότι, «Με βάση το άρθρο 7 παρ. 3 του Συντάγματος του 1975, το έγκλημα της στάσης, τελεσθέν σε αληθή κατ’ ιδέαν συρροή με την εσχάτη προδοσία, καθίστατο απλό πολιτικό έγκλημα, για το οποίο δεν επιτρεπόταν η επιβολή της θανατικής ποινής.»

 Ψήφισε υπέρ της επιβολής δύο φορές ισόβιων δεσμών, επιβεβαιώνοντας έτσι την πλήρη καταδίκη των πράξεων, αλλά τηρώντας πιστά και απαραβίαστα το γράμμα και το πνεύμα του Συντάγματος.

Μόνο τότε, αφού είχε επιτελέσει το ιερό του καθήκον, διάβασε τους φακέλους και, σε μία κίνηση που επισφραγίζει το ήθος του, τους έκαψε, υποδηλώνοντας την αρχή ότι η Δικαιοσύνη είναι τόσο ψηλά, τόσο αμερόληπτη, που ακολουθεί μόνο τον Νόμο 

Πηγή εικόνας: ΤΟ ΒΗΜΑ

V. Το Πρότυπο της αδιάφθορης δικαιοσύνης

Η άφθαρτη ακεραιότητα του Γεωργίου Πλαγιαννάκου αναγνωρίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του. Ο τότε Πρόεδρος της Ένωσης Εισαγγελέων, Αβραάμ Σταθόπουλος, στην εφημερίδα της Ένωσης Εισαγγελέων «Εισαγγελικό Βήμα» τον χαρακτήρισε:

> «Ο Γεώργιος Πλαγιαννάκος αποτελεί μία μεγάλη προσωπικότητα του νομικού και δικαστικού Εισαγγελικού κόσμου. Διακρίνεται για την επιστημονική του αξία, το αδαμάντινο ήθος του, το θαυμαστό θάρρος του… και γενικά για την άφθαρτη ακεραιότητα του χαρακτήρα του. Υπήρξε πάντοτε ένας αγνός, άψογος, γνήσιος Εισαγγελικός λειτουργός με πλήρη αξιοπιστία.»

> «Ως Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, δεν ανέχθηκε ποτέ τον πνιγηρό πολιτικό εναγκαλισμό» και αγωνίστηκε πάντοτε για τη διατήρηση και την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας του Εισαγγελικού κλάδου, πιστεύοντας στην θεόπνευστη αποστολή του ως φορέα των δικαστικών ιδεωδών.»

Πηγή εικόνας: Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος, Εφημερίδα “Εισαγγελικός Λόγος”

Είναι η δική του στάση που τιμάται, αποδεικνύοντας ότι το πνεύμα του Πολυτεχνείου ζει και αναπνέει σε κάθε Έλληνα που υπηρετεί το καθήκον του με προσήλωση στο Σύνταγμα.

«Fiat iustitia, et pereat mundus», υποστήριζε με κάθε τίμημα.

Τιμή και μνήμη στο έργο τους!

Βιβλιογραφία

•Εισαγγελία Αρείου Πάγου, Πλαγιανάκος, Γεώργιος Ν.

Διαθέσιμο στο: https://eisap.gr/istorika-stoixeia/diatelesantes-eisaggeleis-areiou-pagou/georgios-n-plagianakos/

•Πλαγιανάκος, Γεώργιος Ν.

Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος.

Διαθέσιμο στο: https://enosieisaggeleon.gr/wp-content/uploads/2015/11/%CE%95%CE%9B_40_091993.pdf

(Περιέχει διαθέσιμο PDF)

•ΕΡΤ – Αρχείο.

«Η Δίκη της Χούντας – 23 Αυγούστου 1975».

Διαθέσιμο στο: https://www.ert.gr/ert-arxeio/i-diki-tis-choyntas-23-aygoystoy-1975/

•Μηχανή του Χρόνου.

«Η Δίκη της Χούντας ξεκίνησε με την ερώτηση του προέδρου στον Παπαδόπουλο “τι δουλειά κάνετε”. Η ειρωνική απάντηση του Παττακού για τον τόπο κατοικίας του».

Διαθέσιμο στο: https://www.mixanitouxronou.gr/i-diki-tis-choyntas/amp/