Τζανάκη Ανδριανή, Φοιτήτρια Δημόσιας Διοίκησης – Πάντειο Πανεπιστήμιο Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών
- Η σημασία της διάκρισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων με βάση τον φορέα τους
Η διάκριση των θεμελιωδών δικαιωμάτων με βάση τον φορέα τους απορρέει από την ανάγκη διασφάλισης της λαϊκής κυριαρχίας και ταυτόχρονα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Οι ημεδαποί είναι φορείς όλων των θεμελιωδών δικαιωμάτων ενώ οι αλλοδαποί μόνο των ατομικών. Τα ατομικά δικαιώματα χαρακτηρίζονται για αυτό τον λόγο από τα σύγχρονα συντάγματα ως «δικαιώματα του ανθρώπου» ενώ τα πολιτικά και τα κοινωνικά ως «δικαιώματα του πολίτη». Ο περιορισμός της προστασίας των κοινωνικών δικαιωμάτων μόνο στους πολίτες, δεν οφείλεται στην φύση του, όπως συμβαίνει με τα πολιτικά δικαιώματα αλλά στην αδυναμία του κράτους να τα διασφαλίσει αποτελεσματικά σε όλους του κατοίκους του.
- Το κοινωνικό πρόβλημα που επιφέρει η διάκριση
Η κοινωνική και νομική διάκριση μεταξύ πολιτών και αλλοδαπών σε επίπεδο κοινωνικών δικαιωμάτων, δημιουργεί πρακτικά και κοινωνικά προβλήματα. Η διαφορετική πρόσβαση σε εργασία, κοινωνική ασφάλιση, υγεία και εκπαίδευση μπορεί να οδηγήσει σε περιθωριοποίηση, οικονομική επισφάλεια και κοινωνικό αποκλεισμό. Επιπλέον ενισχύει φαινόμενα διακρίσεων και ρατσισμού, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνης στο κράτος δικαίου και την κοινωνική συνοχή.
- Το παράδειγμα της Ισπανίας και η πρακτική εφαρμογή της διάκρισης
Το πρόσφατο παράδειγμα της Ισπανίας, με την νομιμοποίηση μεγάλου αριθμού παράτυπα διαμενόντων μεταναστών, επιβεβαιώνει την λειτουργικότητα της διάκρισης και αποσκοπεί στην αντιμετώπιση κοινωνικού προβλήματος που αυτή επιφέρει . Η ρύθμιση δεν παραχωρεί πολιτικά δικαιώματα, αλλά στοχεύει στην κοινωνική και εργασιακή ένταξη των μεταναστών, στη καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας και στην προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ενώ διατηρεί ακέραιο τον δεσμό ιθαγένειας και πολιτικής κυριαρχίας.
- Συμπεράσματα
Η ισπανική ρύθμιση είναι ένα κατεξοχήν ρηξικέλευθο μέτρο, η αξιολόγηση του οποίου θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα της εφαρμογής του σε βάθος χρόνου. Το αν θα αποδειχθεί πρόσφορο εργαλείο κοινωνικής ένταξης και καταπολέμησης της παρανομίας ή αν θα επιφέρει αρνητικές συνέπειες όπως η ενίσχυση των μεταναστευτικών ροών στην χώρα αποτελεί ζήτημα μελλοντικής πραγματολογικής κρίσης. Πάντως η ρύθμιση δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως «μέσο εξαγοράς ψήφων», όπως συχνά χαρακτηρίζεται, εφόσον δεν συνεπάγεται απονομή πολιτικών δικαιωμάτων αλλά εντάσσεται στο πλαίσιο της προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της κοινωνικής συνοχής στο κράτος δικαίου.
Βιβλιογραφία
Αθανάσιος Γ. Ραίκος Γενική Πολιτειολογία και Συνταγματικό Δίκαιο III- Θεμελιώδη Δικαιώματα (χρησιμοποιήθηκε για την παράγραφο Ι)
Απάντηση